تبلیغات
rubik rubik - rubik (دانستنی ها)
 

rubik (دانستنی ها)

نویسنده: farzam safavi

 

پروفسور ارنو روبیک

پروفسور ارنو روبیک ، خالقِ این مکعبِ جادویی، در 13 جولایِ سالِ 1944، درست یک سال پیش از پایان ِ جنگ ِ دوم جهانی ، در بوداپست، پایتخت مجارستان زاده شد. پدر-اش مهندسِ پرواز فرودگاه، و مادر-اش شاعر-بانویی هنرمند بود. او که دانش آموخته یِ دانشکده یِ فنی بوداپست - پایه یِ مهندسی معماری - و دارایِ مدرکِ فوق لیسانس در مجسمه سازی و معماری داخلی (1967) است، از واپسین سال هایِ دهه ی 1960 بر کرسی استادی طراحی داخلی و معماری "آکادمی هنری صنایع کاربردی" بوداپست تکیه زد. او در آن هنگام آموزشیار رتبه ی سه ی آکادمی بود و در ساعت های بی کاری اش بر روی مدل ها و طرح های سه بعدی کار می کرد، تا آن که سرانجام در سال 1974 ساختِ نخستین نمونه ی مکعب خود را به پایان رساند، و نزدیک به یک سال پس از آن درخواستِ ثبتِ طرح خود را به اداره یِ ثبتِ اختراعاتِ مجارستان داد. پروفسور روبیک که امروز به سببِ همان نوآوری جانانه اش آوازه ای جهانی به دست آورده است، از سال 1971 تا 1975 بیشتر وقت اش را به معماری گذراند، ولی از آن پس همه یِ توان خود را بر تدریس در دانشگاه متمرکز ساخت. در آن روزگار، حلّ معمای طرح شده به هیچ روی آسان نمی نمود، و این حرف زبان-زد همگان شده بود که خودِ پروفسور بر سر حلِّ آن یک ماه وقت گذاشته است. مکعبِ روبیک در سالِ 1977 در کشور مجارستان به تولیدِ انبوه رسید و با آن که بیرون از مرزهایِ مجارستان برای اش هیچ گونه بازاریابی و یا تبلیغاتی صورت نپذیرفته بود، نخستین زمزمه هایِ مردم پسندی اش از گوشه- و-کنار کشورهای اروپایی برخاست . اندکی پس از آن، در سال های 1978 تا 1980 فکر- افزار نوبرانه ی روبیک به ایالاتِ متحده ی امریکا و دیگر کشورهایِ جهان نیز شناسانده شد و نام پروفسور را بلند آوازه ساخت. بدبختانه، تاریخ دقیقی از راهیابی مکعب روبیک به ایران در دست نیست، ولی آنچه روشن است، این که می بایست هم زمان با گسترشِ جهانی آن در سال هایِ پیش از 1979 بوده باشد. بدین سان، مکعب روبیک در سراسر جهان فروشی چند میلیونی یافت و شگفتیِ ریاضی دانان و دانشورانِ دیگر حوزه هایِ دانشگاهی را نیز برانگیخت. البته تا آن زمان هنوز هیچ راهِ حلِّ جامع و کاملی برای مکعب به نگارش در نیامده بود و دانش آموختگان و مهندسانِ خوش ذوق، می کوشیدند تا روش هایی را برای حلِّ معمّا بیابند. نخستین بار در سال 1981، شیمیدان و ریاضیدانی به نام جیمز جی. نورس ، با ذوق- و- سلیقه ای ستودنی دست به قلم برد و راه حلّ ِ خود- یافته اش را به زبانی ساده، شیرین، و همه-فهم به نگارش درآورد. (برگرفته از یادداشت مترجم بر کتاب راه حل ساده برای مکعب روبیک)


مکعب روبیک

مکعب روبیک در چهار نوع مختلف وجود دارد: ۲×۲×۲ که به مکعب جیبی معروف است، ۳×۳×۳ رایجترین مکعب روبیک، ۴×۴×۴ که به انتقام روبیک معروف است، و در آخر نوع ۵×۵×۵ یا مکعب حرفه‌ای. نوع ۳×۳×۳ آن که رایجترین آنهاست نه سطح مربع شکل در هر طرف دارد، در مجموع پنجاه و چهار سطح می‌شوند که به اندازه بیست و هفت مکعب کوچک به هم چسبیده فضا را اشغال می‌کند. سطح مکعب روبیک را شش رنگ پوشانده‌است، هر وجه یک رنگ. مخترع آن نام مکعب جادویی را برای آن انتخاب کرد که در سال ۱۹۸۰ با نام مکعب روبیک در جهان پخش شد و می‌توان گفت که پرفروش ترین اسباب بازی جهان است.

طرز کار

اندازه هر طرف مکعب تقریبا برابر ۵٫۷۱۵ سانتیمتر و شامل بیست و شش مکعب کوچک است. مکعب مرکزی هر وجه تنها نمای مکعب است و متصل به مرکز هستند و این برای آن است که دیگر مکعب‌ها متصل شوند و توانایی چرخش را داشته باشند. در نتیجه بیست و یک قطعه وجود دارد، هسته مرکزی دارای سه محور متقاطع است که مرکز شش قطعه روی محورها را نگه داشته و به آنها و بیست مکعب کوچک پلاستیکی دیگر اجازه چرخش می‌دهد. مکعب روبیک دارای دوازده زاویه هست که دو رنگ را نشان می‌دهد، و هشت گوشه که سه رنگ را نشان می‌دهد، هر قسمت (هر زاویه) دو یا سه رنگ متفاوت را نشان می‌دهد، بدینگونه‌است که هیچگاه زاویه‌ای وجود ندارد که دو رنگ شبیه ( مثلا قرمز و قرمز ) را نشان دهد! در اغلب مکعبهای روبیک رنگ قرمز در مقابل رنگ نارنجی است ، زرد مقابل سفید و سبز مقابل آبی.

در مکعب معمولی (۳×۳×۳) روبیک امکان وجود (۸! × ۳۸−۱) × (۱۲! × ۲۱۲−۱)/۲ یا ۴۳٬۲۵۲٬۰۰۳٬۲۷۴٬۴۸۹٬۸۵۶٬۰۰۰ حالت متفاوت وجود دارد!!!

آمار و ارقام زیادی در مورد این مکعب وجود دارد حتی رکوردهای متفاوت با حالتهای متفاوت که نشان از محبوبیت آن دارد!

منابع

1- اسرار مکعب روبیک، دکتر سیاوش شهشهانی، نشر نو، تهران، ۱۳۶۱.

2- راه حل ساده برای مکعب روبیک، جیمز جی. نورس، ترجمه محسن کاس نژاد، نشر هزار ققنوس، تهران، 1388.

kocka]]



   

                                                


                                               

 

برچسب ها: rubik (دانستنی ها)،  

() نظرات